Kiến trúc mái chùa Việt Nam – Bản sắc văn hóa dân tộc

Chùa Bái Đính (Ninh Bình) được thiết kế mái chồng diêm
Kiến trúc mái chùa Việt Nam – Bản sắc văn hóa dân tộc
5 (100%) 1 vote

Kiến trúc mái chùa Việt Nam được thiết kế tỷ mỉ, công phu mang những nét đặc trưng của nền văn hóa dân tộc. Hãy cùng chúng tôi khám phá những mái chùa truyền thống để hiểu rõ hơn đặc điểm và một số kiểu kiến trúc mái chùa phổ biến tại Việt Nam nhé!

1. Đặc trưng kiến trúc mái chùa việt

Mái chùa Việt Nam xuất hiện từ lâu đời có kiểu kiến trúc nổi bật như:

  • – Phần mái lớn của các ngôi chùa tại Việt Nam chiếm 2/3 chiều cao của cả công trình. Mái chùa sải rộng ra bên ngoài để giúp che mưa che nắng tốt, thích nghi với điều kiện thời tiết tại nước ta.
  • – Phần triền mái của các chùa thường thẳng không cong, có độ hếch lên nhẹ tại phần góc nhằm mục đích tạo sự thanh thoát khi nhìn từ ngoài vào.
  • – Phần góc mái được làm cong uốn ngược – điều này thể hiện rất rõ rệt tại các ngôi chùa miền Bắc. Ngoài ra góc mái cũng được trang trí hoa văn, cá hóa rồng tinh tế và cầu kỳ.
  • – Phần diềm mái được đặc trưng bởi các liên kết của ngói âm với nhau nên mang lại khả năng thoát nước cho mái một cách tuyệt vời. Trang trí bởi những họa tiết đặc trưng như: hoa sen, chữ đề, hổ phù…
  • – Hệ thống mái đỡ bao gồm: Hệ dầm, xà, bẩy, kẻ đỡ mái bằng gỗ vừa đảm bảo độ bền chắc vừa được chạm khắc tinh xảo, mang lại vẻ đẹp thẩm mỹ riêng cho thiết kế kiến trúc mái chùa Việt Nam.

2. Kiến trúc mái chùa Việt Nam

2.1. Ngói sử dụng cho mái chùa

Ngói âm dương và ngói hài hai vật liệu thường thấy trong kiến trúc mái chùa Việt Nam

Ngói âm dương và ngói hài hai vật liệu thường thấy trong kiến trúc mái chùa Việt Nam

Vật liệu mà chúng ta có thể bắt gặp ở hầu hết các mái chùa tại Việt Nam chính là ngói. Ngói vừa là một chất liệu mang vẻ đẹp thẩm mỹ cao, đậm tính truyền thống phương Đông vừa có độ bền chắc theo thời gian. Đồng thời mang lại cảm giác mát mẻ, dễ chịu vào mùa nắng, ấm áp vào mùa mưa.

Hai dòng ngói được biết đến và sử dụng nhiều cho các công trình kiến trúc mái chùa Việt Nam là ngói âm dương và ngói hài:

  • – Ngói âm dương: Dùng để lợp mái truyền thống Á Đông. Với quan điểm về sự hòa hợp của âm dương nên mang lại ý nghĩa phong thủy cho công trình sử dụng. Ngói âm dương được lợp xen kẽ với nhau mà không cần phải sử dụng thêm bất cứ một loại chất kết dính nào. Không gây bí bách và đọng nước… nên được sử dụng phổ biến.
  • – Ngói hài: Loại ngói được tìm thấy phổ biến trong những công trình kiến trúc xa xưa. Đặc trưng với hình ảnh như cánh hoa sen thanh cao, thể hiện khí tiết truyền thống đặc trưng của người Việt. Ngói hài được sử dụng TK XIII – XIV cho đến nay tại một số công trình kiến trúc truyền thống Việt.

2.2. Vật dụng trang trí trên mái chùa

  • – Con giống trên đầu đao
Hình ảnh con giống (xi vẫn) trên đầu đao mái chùa

Hình ảnh con giống (xi vẫn) trên đầu đao mái chùa

Con giống trên đầu đao với hình dáng những linh thú được ra đời từ quan niệm, tín ngưỡng truyền thống của người Việt trong từng giai đoạn lịch sử, văn hóa khác nhau. Vì vậy, có thể nói vật dụng trang trí trên mái chùa này góp phần không nhỏ thể hiện tinh thần của ngôi nhà.

  • – Con kìm nóc
Đầu đao, con kìm nóc rồng đặt trên mái chùa Đu

Đầu đao, con kìm nóc rồng đặt trên mái chùa Đu

Con kìm nóc xuất hiện trong kiến trúc mái chùa Việt Nam truyền thống từ thế kỷ 17 – 18. Theo quan niệm dân gian, con kìm chính là một loài động vật biển có đuôi cong tròn, mỗi khi đạp sóng thì sẽ làm  mưa rơi nên bà con tin rằng sử dụng con kìm sẽ mang lại ý nghĩa phòng ngừa hỏa hoạn. Ngay nay, con kìm nóc vẫn được sử dụng phổ biến tại các mái chùa với vị trí đặt tại hai đầu bờ nóc.

  • – Gạch hoa chanh
Bờ nóc mái chùa được trang trí bằng gạch hoa chanh

Bờ nóc mái chùa được trang trí bằng gạch hoa chanh

Bờ nóc của kiến trúc mái chùa Việt Nam thường đặt gạch hoa chanh để trang trí. Các loại gạch hoa tranh nằm tại bờ nóc góp phần thể hiện sự trong từng đường nét, bởi nó được tạo tác bởi bàn tay khéo léo của những nghệ nhân.

  • – Rồng chầu mặt nguyệt
Rồng chầu mặt nguyệt hình ảnh thường thấy trên mái chùa Việt Nam

Rồng chầu mặt nguyệt hình ảnh thường thấy trên mái chùa Việt Nam

Trong tín ngưỡng của người Việt, rồng là một trong tứ linh có ý nghĩa tượng trưng cho điều tốt lành, uy quyền, sức mạnh. Hình tượng hai con rồng chầu vào nhau còn được ví như sự hài hòa của hai cực Âm – Dương trong vũ trụ.

Hình ảnh mặt nguyệt tượng trưng cho mặt trăng, ánh sáng được quy tụ thiêng liêng góp phần đem đến sự hưng thịnh, sức sống mạnh mẽ cho con con người. Rồng chầu mặt nguyệt là đặc trưng của kiến trúc mái chùa Việt Nam thường được đặt ở chính giữa mái chùa.

3. Các kiểu kiến trúc mái chùa phổ biến ở Việt Nam

3.1. Kiểu kiến trúc chùa 4 mái

Mái chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang) được thiết kế theo kiểu 4 mái

Mái chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang) được thiết kế theo kiểu 4 mái

Chùa 4 mái là kiểu kiến trúc chùa 1 tầng bao gồm 1 lớp mái làm thành 4 mặt, trong đó có 2 mặt mái chữ A tại 2 bên đầu hồi cùng 1 mặt mái trước. Ưu điểm của kiểu kiến trúc này là vẻ đẹp thẩm mỹ, sự cuốn hút nằm ở chính phần mái cong tại góc thể hiện đậm nét kiến trúc truyền thống, toát lên vẻ đẹp bề thế, trang trọng, cổ kính.

Hiện nay chùa 4 mái vẫn được xem là kiểu kiến trúc mái chùa Việt Nam đẹp và khá phổ biến. Bởi quy mô không quá lớn, không quá nặng nề, tạo hiệu ứng thanh thoát nhưng vẫn đáp ứng yếu tố về tâm linh, truyền thống.

3.2. Kiểu kiến trúc chùa 8 mái

Chùa Bái Đính (Ninh Bình) được thiết kế mái chồng diêm

Chùa Bái Đính (Ninh Bình) được thiết kế mái chồng diêm

Chùa 8 mái hay còn gọi là chồng diêm gồm có 2 tầng với 2 lớp mái chồng lên nhau. Kiểu kiến trúc này giúp không gian công trình trở nên thông thoáng, có chiều sâu. Những chiếc cột to lớn, cao vút thể hiện sự uy nghi cho ngôi chùa. Kiểu kiến trúc này thích hợp với những công trình có quy mô lớn.

4. Thanh hải đơn vị cung cấp phụ kiện mái chùa uy tín

Gốm sứ Thanh Hải là đơn vị cung cấp 100 % sản phẩm thủ công gốm sứ xây dựng cho hơn 1000 công trình lớn nhỏ khác nhau trong cả nước. Đây chính là địa chỉ mà bạn có thể lựa chọn để tìm kiếm những loại gạch ngói âm dương, ngói hài, phụ kiện trang trí đúng theo kiểu kiến trúc mái chùa Việt Nam truyền thống. Cụ thể, TH Ceramics sẽ phục vụ tận tình khách hàng của mình thông qua những chính sách, dịch vụ ưu đãi sau:

  • – Công ty: TNHH Sản xuất và Thương mại gốm sứ xây dựng Thanh Hải.
  • – Địa chỉ: 41B- Giang Cao- Bát Tràng- Gia Lâm- Hà Nội.
  • – Website https://gomsuxaydung.vn
  • – Hotline: 0966 558 808.

Những ngôi chùa mang đậm vẻ đẹp truyền thống chính là niềm tự hào của dân tộc ta trước những thay đổi, biến chuyển không ngừng của cuộc sống tấp nập. Tìm hiểu về kiến trúc mái chùa Việt Nam cũng góp một phần không nhỏ bảo tồn, duy trì vẻ đẹp kiến trúc truyền thống dân tộc.